ศุภจี สุธรรมพันธุ์ ชี้แจงความคืบหน้าการเจรจาความตกลงการค้าต่างตอบแทน (ART) ระหว่างไทยกับสหรัฐฯ หลังทั้งสองประเทศบรรลุข้อสรุปในสาระสำคัญและลงนามแถลงการณ์ร่วม โดยย้ำว่าการเปิดตลาดให้สินค้าสหรัฐฯ เป็นกรอบการเจรจาที่ดำเนินมาตั้งแต่รัฐบาลก่อน ไม่ใช่ข้อเรียกร้องใหม่ พร้อมยืนยันว่าการเจรจาทุกขั้นตอนคำนึงถึงผลประโยชน์ของประเทศและประชาชนเป็นสำคัญ
นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยผ่านเฟซบุ๊กว่า ความคืบหน้าครั้งนี้มีความสำคัญต่อประเทศไทย เนื่องจากสหรัฐฯ เป็นตลาดส่งออกอันดับ 1 ของไทย โดยในปี 2568 ไทยส่งออกสินค้าไปสหรัฐฯ มูลค่า 2.37 ล้านล้านบาท และมีการจ้างงานในประเทศที่เชื่อมโยงกับตลาดดังกล่าวประมาณ 1.25 ล้านคน การเจรจาจึงมีเป้าหมายสำคัญในการรักษาความสามารถในการแข่งขันของสินค้าไทย รวมถึงรายได้ของผู้ประกอบการและการจ้างงานของประชาชน
ศุภจีระบุว่า การลงนามแถลงการณ์ร่วมระหว่างนายกรัฐมนตรีไทยกับประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ เป็นการยืนยันว่าทั้งสองฝ่ายสามารถหาข้อสรุปในสาระสำคัญของการเจรจา ART ได้แล้ว แต่ยังไม่ใช่การลงนามความตกลงฉบับสมบูรณ์ โดยเป็นอีกขั้นตอนหนึ่งของกระบวนการเจรจาที่เริ่มมาตั้งแต่ปี 2568
สำหรับประเด็นการเปิดตลาดสินค้าและการจัดซื้อสินค้าเกษตรจากสหรัฐฯ มูลค่า 2,600 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ศุภจีชี้แจงว่า ตัวเลขดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของกรอบการเจรจาที่มีมาตั้งแต่รัฐบาลก่อน เมื่อเดือนกรกฎาคม 2568 ซึ่งรวมถึงการจัดซื้อพลังงานและเครื่องบินด้วย ไม่ใช่ข้อเรียกร้องใหม่ที่เกิดขึ้นจากการลงนามแถลงการณ์ร่วมครั้งนี้
กรอบการเจรจาดังกล่าวมีส่วนสำคัญที่ทำให้ไทยได้รับการปรับลดอัตราภาษีตอบโต้จากเดิม 36% เหลือ 19% และมีการประกาศกรอบความตกลงร่วมกันต่อสาธารณะเมื่อเดือนตุลาคม 2568
ย้ำเปิดตลาดเป็นเรื่องปกติของการค้า ไม่ได้บังคับให้ต้องซื้อสินค้า
ศุภจีอธิบายว่า การเปิดตลาดเป็นเรื่องปกติของการเจรจาการค้าระหว่างประเทศ เช่นเดียวกับความตกลงการค้าเสรี (FTA) ที่ไทยทำกับประเทศต่าง ๆ มาแล้ว 24 ประเทศ ซึ่งทำให้สินค้าจากประเทศคู่สัญญาได้รับสิทธิประโยชน์ทางภาษีในการเข้าสู่ตลาดไทย
การเปิดตลาดให้สหรัฐฯ จึงเป็นการเพิ่มโอกาสให้สินค้าจากสหรัฐฯ เข้ามาแข่งขันในตลาดไทยได้มากขึ้น เช่นเดียวกับสินค้าจากประเทศที่ไทยมีความตกลงการค้าเสรีอยู่แล้ว โดยมีเป้าหมายเพื่อเพิ่มโอกาสทางการค้าและสร้างประโยชน์ให้เศรษฐกิจทั้งสองฝ่าย
นอกจากนี้ การเปิดตลาดยังช่วยเพิ่มทางเลือกให้ผู้บริโภค และเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการไทยเข้าถึงวัตถุดิบ เครื่องจักร และเทคโนโลยีจากต่างประเทศได้มากขึ้น อย่างไรก็ตาม ไม่ได้หมายความว่าผู้บริโภคหรือผู้ประกอบการไทยจำเป็นต้องซื้อสินค้าจากสหรัฐฯ เพราะการตัดสินใจยังขึ้นอยู่กับความต้องการและความเหมาะสมของแต่ละฝ่าย
เธอย้ำว่า การพิจารณาเปิดตลาดสินค้านำเข้าแต่ละประเภทต้องคำนึงถึงประโยชน์ต่อผู้บริโภคและผู้ประกอบการไทย เช่น สินค้าที่ประเทศไทยไม่ได้ผลิตเอง หรือผลิตได้ไม่เพียงพอต่อความต้องการภายในประเทศ รวมถึงวัตถุดิบที่ช่วยลดต้นทุนการผลิต ขณะเดียวกันต้องประเมินผลกระทบต่อเกษตรกรและผู้ผลิตในประเทศ โดยเฉพาะสินค้าอ่อนไหวที่อาจจำเป็นต้องมีเงื่อนไข โควตา หรือมาตรการดูแลที่เหมาะสม
ชี้ไทยเกินดุลการค้าสหรัฐฯ สูง ย้ำต้องรักษาความสามารถในการแข่งขัน
ศุภจีกล่าวว่า ไทยเป็นประเทศที่เกินดุลการค้ากับสหรัฐฯ มาอย่างต่อเนื่อง โดยในช่วงที่สหรัฐฯ เริ่มใช้มาตรการภาษีภายใต้กฎหมาย IEEPA ไทยอยู่ในอันดับ 11 ของประเทศที่เกินดุลการค้ากับสหรัฐฯ มากที่สุด ก่อนขยับขึ้นมาอยู่อันดับ 7 ณ สิ้นปี 2568 และอันดับ 5 ในช่วงครึ่งแรกของปี 2569
แม้ไทยจะมีการเกินดุลการค้ากับสหรัฐฯ เพิ่มขึ้น แต่ยังสามารถเจรจาเพื่อให้ได้รับอัตราภาษีที่เอื้อต่อการแข่งขันในระดับใกล้เคียงกับประเทศคู่แข่งในภูมิภาคได้ พร้อมย้ำว่าการเปิดตลาดให้สินค้าสหรัฐฯ เพิ่มขึ้นตามกรอบความตกลงไม่ได้หมายความว่าไทยจะสูญเสียการเกินดุลการค้าทั้งหมด เนื่องจากสหรัฐฯ ยังคงเป็นตลาดส่งออกขนาดใหญ่ที่มีความต้องการสินค้าไทยอย่างต่อเนื่อง
เธอระบุว่า หากสินค้าไทยต้องเผชิญอัตราภาษีสูงกว่าประเทศคู่แข่ง อาจทำให้ผู้ประกอบการไทยสูญเสียคำสั่งซื้อและส่วนแบ่งตลาด การเจรจาจึงมีเป้าหมายเพื่อรักษาความสามารถในการแข่งขันของสินค้าไทย รวมถึงตลาดส่งออกที่เชื่อมโยงกับการจ้างงานและรายได้ของประชาชนจำนวนมาก
ยังต้องผ่าน ครม. รับฟังความเห็น และรัฐสภาก่อนมีผลบังคับใช้
สำหรับขั้นตอนต่อจากนี้ ทั้งไทยและสหรัฐฯ ต้องดำเนินการขัดเกลาถ้อยคำทางกฎหมายของร่างความตกลงให้สมบูรณ์ ก่อนที่ฝ่ายไทยจะเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณาให้ความเห็นชอบในการลงนามอย่างเป็นทางการ
จากนั้นจะเข้าสู่กระบวนการรับฟังความคิดเห็นจากประชาชนและผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง การพิจารณาของรัฐสภา ตลอดจนการปรับปรุงกฎหมายและกฎระเบียบที่จำเป็น ก่อนที่ความตกลงจะมีผลใช้บังคับ
ศุภจีย้ำว่า การลงนามแถลงการณ์ร่วมครั้งนี้เป็นเพียงอีกขั้นหนึ่งของการเจรจา โดยมีเป้าหมายให้ไทยได้รับอัตราภาษีที่เอื้อต่อการแข่งขัน (Favorable Rate) และทัดเทียมหรือดีกว่าประเทศอื่นที่ลงนาม ART ไปแล้ว ไม่ได้หมายความว่ามาตรการทั้งหมดจะมีผลบังคับใช้ทันที
พร้อมระบุว่า สิ่งที่รัฐบาลให้ความสำคัญคือการรักษาตลาดส่งออกที่ใหญ่ที่สุดของไทย ซึ่งเชื่อมโยงกับงานและรายได้ของคนไทยจำนวนมาก ควบคู่กับการดูแลผู้ผลิตและผู้ประกอบการในประเทศให้สามารถแข่งขันได้ ท่ามกลางสถานการณ์การค้าโลกที่เปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา








