เดือนรอมฎอน ปี 2569 มีกำหนดเริ่มต้นราววันที่ 18 หรือ 19 กุมภาพันธ์ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับการเห็นดวงจันทร์เสี้ยวตามหลักปฏิทินอิสลาม โดยตลอดเดือนศักดิ์สิทธิ์นี้ ชาวมุสลิมจะถือศีลอดตั้งแต่รุ่งอรุณถึงตะวันตกดิน เป็นเวลาประมาณ 11.5–15.5 ชั่วโมง แตกต่างกันไปตามพื้นที่ของโลก
รอมฎอนเป็นเดือนที่ชาวมุสลิมเชื่อว่า อัลกุรอาน ถูกประทานแก่ ศาสดามุฮัมมัด เมื่อกว่า 1,400 ปีก่อน การถือศีลอดจึงไม่ใช่เพียงการงดอาหารและน้ำ แต่เป็นการฝึกจิตใจให้เกิด ตักวา (taqwa) หรือความยำเกรงต่อพระผู้เป็นเจ้า
ทำไมรอมฎอนมาไม่ตรงกันทุกปี
รอมฎอนจะเริ่มเร็วขึ้นทุกปีประมาณ 10–12 วัน เมื่อเทียบกับปฏิทินสากล เนื่องจากปฏิทินอิสลามเป็นปฏิทินจันทรคติ ซึ่งสั้นกว่าปฏิทินสุริยคติราว 11 วันต่อปี
ด้วยเหตุนี้ เดือนรอมฎอนจึงค่อยๆ เคลื่อนผ่านทุกฤดูกาล และจะเกิดปรากฏการณ์พิเศษในปี 2573 ซึ่งรอมฎอนจะถูกถือศีลอดถึง สองครั้งในปีเดียว คือช่วงต้นเดือนมกราคม และปลายเดือนธันวาคม
ชั่วโมงถือศีลอด แตกต่างกันอย่างไรตามภูมิศาสตร์
จำนวนชั่วโมงถือศีลอดขึ้นอยู่กับตำแหน่งของดวงอาทิตย์ในแต่ละพื้นที่
สำหรับประชากรราว 90% ของโลก ที่อาศัยอยู่ในซีกโลกเหนือ รอมฎอนปีนี้ตรงกับช่วงฤดูหนาว ทำให้ชั่วโมงถือศีลอดในช่วงต้นเดือนอยู่ที่ประมาณ 12–13 ชั่วโมง และจะค่อยๆ ยาวขึ้นเล็กน้อยเมื่อเข้าสู่ปลายเดือน
ในทางตรงกันข้าม ประเทศในซีกโลกใต้ เช่น ชิลี นิวซีแลนด์ และแอฟริกาใต้ จะมีชั่วโมงถือศีลอดยาวกว่า โดยอยู่ที่ราว 14–15 ชั่วโมง ในช่วงต้นเดือน ก่อนจะค่อยๆ สั้นลงเมื่อใกล้สิ้นเดือนรอมฎอน
ซูโฮร์ และ อิฟตาร์ คือหัวใจของแต่ละวัน
-
ซูโฮร์ คือมื้ออาหารก่อนรุ่งอรุณ เพื่อเตรียมร่างกายก่อนเริ่มถือศีลอด
-
อิฟตาร์ คือมื้ออาหารหลังตะวันตกดิน สำหรับการละศีลอดในแต่ละวัน
เวลาของทั้งสองมื้อแตกต่างกันไปตามเมืองและประเทศ โดยวันแรกและวันสุดท้ายของรอมฎอนอาจมีความต่างของเวลาเป็นนาทีหรือเป็นชั่วโมง ขึ้นอยู่กับฤดูกาลและละติจูดของพื้นที่
การถือศีลอด ไม่ใช่แค่เรื่องอาหาร
การถือศีลอดในเดือนรอมฎอนครอบคลุมถึงการงดสูบบุหรี่ การมีเพศสัมพันธ์ และการกระทำที่ขัดต่อจริยธรรมในช่วงกลางวัน โดยมีเป้าหมายเพื่อฝึกความอดทน การควบคุมตนเอง และการตระหนักรู้ถึงผู้ด้อยโอกาสในสังคม
ในเชิงศาสนา รอมฎอนจึงเป็นช่วงเวลาของการทบทวนตนเอง การทำความดี และการเสริมสร้างความสัมพันธ์ทั้งกับพระผู้เป็นเจ้าและกับเพื่อนมนุษย์
คำอวยพรที่ใช้ทั่วโลกมุสลิม
ในช่วงเดือนรอมฎอน ชาวมุสลิมมักอวยพรซึ่งกันและกันด้วยถ้อยคำที่คุ้นเคย เช่น
-
รอมฎอน มุบาร็อก ขอให้เดือนรอมฎอนเปี่ยมด้วยความจำเริญ
-
รอมฎอน การีม ขอให้เป็นเดือนแห่งความเอื้อเฟื้อและเมตตา
แม้จะแตกต่างกันตามภาษาและวัฒนธรรม แต่สารสำคัญของคำอวยพรเหล่านี้คือสันติ ความอดทน และการเริ่มต้นใหม่ทางจิตวิญญาณ