24 ก.ย. ภาพถ่ายดาวเทียมที่วิเคราะห์โดยสำนักข่าว AP เผยให้เห็นว่า อิหร่านได้เริ่มซ่อมแซมและก่อสร้างใหม่โรงงานผลิตขีปนาวุธของตนที่พาร์ชินและชาฮ์รูด ซึ่งถูกอิสราเอลถล่มในสงคราม 12 วันเมื่อเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา
เอพีระบุว่า การฟื้นโครงการขีปนาวุธขึ้นใหม่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อสาธารณรัฐอิสลามซึ่งเชื่อว่าอาจเกิดสงครามกับอิสราเอลอีกครั้ง ขีปนาวุธเป็นหนึ่งในปัจจัยยับยั้งทางทหารไม่กี่ประการของอิหร่าน หลังระบบป้องกันภัยทางอากาศถูกทำลายจากสงคราม
อย่างไรก็ตาม อุปกรณ์สำคัญในการผลิตเชื้อเพลิงแข็งคือ “เครื่องผสมดาวเคราะห์” (planetary mixers) ยังคงไม่ปรากฏในพื้นที่ หลังอิสราเอลมุ่งโจมตีอาคารที่เก็บและผลิตอุปกรณ์เหล่านี้โดยตรง
แซม เลียร์ นักวิจัยจากศูนย์ James Martin Center ชี้ว่า หากอิหร่านสามารถหาซื้ออุปกรณ์ดังกล่าวได้ ก็พร้อมกลับมาผลิตขีปนาวุธจำนวนมากได้ทันที ขณะที่ คาร์ล พาร์กิน เสริมว่า ก่อนสงคราม อิหร่านถูกคาดการณ์ว่าสามารถผลิตขีปนาวุธเชื้อเพลิงแข็งได้กว่า 200 ลูกต่อเดือน
ผู้เชี่ยวชาญชี้ว่า อิสราเอลตั้งเป้าโจมตีอาคารเก็บเครื่องผสมและโรงงานที่สามารถผลิตอุปกรณ์ดังกล่าว เพื่อสกัดกำลังการผลิตที่เป็น “คอขวด” ของอิหร่าน ขีปนาวุธเชื้อเพลิงแข็งถูกมองว่าสำคัญยิ่ง เนื่องจากยิงได้รวดเร็วกว่าแบบเชื้อเพลิงเหลว ลดโอกาสถูกทำลายก่อนการยิง
เอพีวิเคราะห์ว่า แม้สถานที่นิวเคลียร์ที่ถูกถล่มยังหยุดนิ่ง แต่การเร่งซ่อมโรงงานขีปนาวุธสะท้อนว่า อาวุธชนิดนี้ยังคงเป็นเครื่องมือหลักด้านการป้องปรามของอิหร่าน
ในสงครามมิถุนายน อิหร่านยิงขีปนาวุธมากกว่า 574 ลูก และอีก 330 ลูกในการปะทะก่อนหน้า รวมแล้วสูญเสียคลังแสงไปกว่าหนึ่งในสาม จากจำนวนราว 2,500 ลูกที่ประเมินโดยกองทัพอิสราเอล รายงานระบุ
รายงานยังเปิดเผยว่า จีนอาจเป็นแหล่งจัดหาเครื่องผสมและสารเคมีผลิตเชื้อเพลิงแข็ง ซึ่งเคยนำไปสู่เหตุระเบิดใหญ่ในอิหร่านเมื่อเมษายนที่ผ่านมา นอกจากนี้ หน่วยพิทักษ์ปฏิวัติอิสลาม (IRGC) ถูกเชื่อว่าได้ส่งเครื่องผสมชนิดนี้ไปยังฐานผลิตขีปนาวุธในเมืองมาซยาฟ ซีเรีย ที่ถูกอิสราเอลโจมตีเมื่อปี 2024
แม้รัฐบาลจีนไม่ยอมรับตรง ๆ แต่ระบุว่ายังคงสนับสนุนอิหร่านในการ “ปกป้องอธิปไตยและศักดิ์ศรี” พร้อมแสดงความกังวลต่อความตึงเครียดในตะวันออกกลาง
พล.อ. อาซิซ นาซิรซาเดห์ รัฐมนตรีกลาโหมอิหร่าน กล่าวเมื่อสิงหาคมว่า สงครามครั้งล่าสุดทำให้อิหร่านหันมาพัฒนาอาวุธที่แม่นยำและมีสมรรถนะสูงขึ้น “สงคราม 12 วันกับอิสราเอลได้เปลี่ยนลำดับความสำคัญของเรา ตอนนี้เรามุ่งเน้นการสร้างยุทโธปกรณ์ที่แม่นยำและมีสมรรถนะสูงขึ้น”
นักวิเคราะห์เชื่อว่า หากอิหร่านกลับมาผลิตในระดับก่อนสงคราม ปริมาณขีปนาวุธมหาศาลจะทำให้อิสราเอลยากที่จะทำลายหรือสกัดกั้นได้ทัน พร้อมย้ำว่า โครงการขีปนาวุธจะไม่ถูกนำขึ้นโต๊ะเจรจากับตะวันตก