(ซ้าย) คอลิด มิชอัล (ขวา) คอลิล อัลฮัยยา

อัลอะราบิยารายงานว่า เจ้าหน้าที่ระดับสูงของกลุ่ม ฮามาส เปิดเผยกับสำนักข่าว AFP ว่า ขบวนการต่อสู้แห่งปาเลสไตน์ได้เข้าสู่ “ขั้นตอนสุดท้าย” ของกระบวนการคัดเลือกผู้นำคนใหม่แล้ว โดยมีแกนนำสำคัญ 2 คนที่กำลังแข่งขันกันเพื่อขึ้นดำรงตำแหน่งหัวหน้าสำนักงานการเมือง

แหล่งข่าวระบุว่า ฮามาสได้จัดตั้ง สภาชูรอ ชุดใหม่ ซึ่งเป็นองค์กรที่ปรึกษาซึ่งประกอบด้วยนักวิชาการศาสนาเป็นหลัก รวมถึงสำนักงานการเมืองชุดใหม่เรียบร้อยแล้ว หลังการเลือกตั้งภายในในทั้งสามพื้นที่ของขบวนการ

เจ้าหน้าที่รายดังกล่าว ซึ่งขอไม่เปิดเผยชื่อ กล่าวว่า “ขบวนการได้เสร็จสิ้นการเลือกตั้งภายในทั้งสามภูมิภาค และขณะนี้เข้าสู่ขั้นตอนสุดท้ายของการเลือกหัวหน้าสำนักงานการเมือง”

เขาระบุว่า การชิงตำแหน่งผู้นำครั้งนี้อยู่ระหว่าง คอลิด มิชอัล อดีตหัวหน้าสำนักงานการเมือง และ คอลิล อัลฮัยยา แกนนำอาวุโสและหัวหน้าคณะเจรจาของฮามาส ซึ่งแหล่งข่าวอีกหนึ่งรายในกลุ่มได้ยืนยันข้อมูลดังกล่าว

โครงสร้างการเลือกตั้งภายใน

รายงานระบุว่า สมาชิกสภาชูรอของฮามาสมาจากผู้แทนสามส่วนหลัก ได้แก่ ฉนวนกาซา เวสต์แบงก์ที่ถูกยึดครอง และผู้นำของขบวนการในต่างประเทศ โดยสมาชิกฮามาสที่ถูกคุมขังในเรือนจำอิสราเอลก็มีสิทธิ์ลงคะแนนเช่นกัน

หลังจากนั้น สภาชูรอจะเป็นผู้เลือกสำนักงานการเมือง ซึ่งมีหน้าที่คัดเลือกหัวหน้าขบวนการอีกทอดหนึ่ง

แหล่งข่าวฮามาสรายที่สามระบุว่า ผู้นำคนใหม่จะดำรงตำแหน่งเพียง หนึ่งปี ในฐานะ “ช่วงเปลี่ยนผ่าน” โดยเป้าหมายหลักของกระบวนการนี้ คือ

“การฟื้นฟูความชอบธรรมภายใน และเติมเต็มช่องว่างของตำแหน่งผู้นำ”

บริบทหลังสงครามกาซา

กระบวนการเลือกผู้นำเกิดขึ้นหลังจากสงครามในฉนวนกาซาปะทุขึ้น ภายหลังการโจมตีของฮามาสต่ออิสราเอลเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 2566 ซึ่งทำให้อิสราเอลสังหารผู้นำระดับสูงของฮามาสไปหลายราย รวมถึงอดีตหัวหน้าขบวนการถึงสองคน

หลังอิสราเอลสังหาร อิสมาอิล ฮานิเยะห์ ในกรุงเตหะรานเมื่อเดือนกรกฎาคม 2567 ฮามาสได้แต่งตั้ง ยะห์ยา ซินวาร์ เป็นผู้สืบทอดตำแหน่ง แต่เขาก็ถูกกองทัพอิสราเอลสังหารในเมืองราฟาห์ ทางตอนใต้ของฉนวนกาซา เพียงสามเดือนต่อมา

ต่อมา ฮามาสเลือกใช้คณะผู้นำชั่วคราว 5 คน ซึ่งมีฐานอยู่ในกาตาร์ และชะลอการแต่งตั้งผู้นำคนเดียวออกไป เนื่องจากความเสี่ยงที่ผู้นำใหม่จะตกเป็นเป้าการโจมตีของอิสราเอล

ความท้าทายของผู้นำใหม่

ผู้นำฮามาสคนใหม่จะต้องเผชิญแรงกดดันจากประชาคมระหว่างประเทศ นำโดยสหรัฐฯ และอิสราเอล ที่เรียกร้องให้ฮามาสปลดอาวุธ ขณะที่ปีกทหารของขบวนการยังคงต่อต้านแนวคิดดังกล่าว แม้ฮามาสจะเคยระบุว่า อาจยอมส่งมอบอาวุธให้กับหน่วยงานปาเลสไตน์ในกาซา ภายใต้เงื่อนไขบางประการ

ทั้งมิชอัลและอัลฮัยยาถูกมองว่าเป็นบุคคลที่มีประสบการณ์สูงภายในขบวนการ โดยแหล่งข่าวฮามาสเคยระบุว่า อัลฮัยยาได้รับการสนับสนุนจาก กองกำลังอิซซุดดีน อัลกัสซาม ซึ่งเป็นปีกทหารของกลุ่ม