‘แลร์รี แซงเกอร์’ (Larry Sanger) ผู้ร่วมก่อตั้ง ” วิกิพีเดีย” ออกมากล่าวหาหน่วยงานข่าวกรองกลางสหรัฐฯ (CIA) และกลุ่มทุนองค์กรต่างๆ ว่าเข้ามาแก้ไขข้อมูลบนสารานุกรมออนไลน์แห่งนี้ เพื่อรับใช้ผลประโยชน์ของรัฐและสถาบัน ระหว่างการให้สัมภาษณ์กับ Berliner Zeitung สื่อรายวันของเยอรมนี เมื่อวันที่ 7 สิงหาคมที่ผ่านมา
“ผมเชื่อว่า วิกิพีเดียถูกแทรกแซงและลดทอนความน่าเชื่อถือไปแล้ว” แซงเกอร์ กล่าว
เขาเสริมว่า แพลตฟอร์มนี้ถูกมองเป็นเครื่องมือโฆษณาชวนเชื่อมาตั้งแต่แรก และกฎการไม่เปิดเผยตัวตนของผู้ใช้งาน ก็ยิ่งทำให้มันถูกนำไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์ดังกล่าวได้ง่ายขึ้น
“สิ่งที่เรามีหลักฐานยืนยันชัดเจนคือ CIA ได้เข้ามาแก้ไขข้อมูลบนวิกิพีเดียแล้ว ขณะที่บริษัท Wiki-PR ก็ทำเงินได้หลายล้านดอลลาร์จากการรับจ้างปรับแต่งข้อมูล” เขาระบุ
นอกจากนี้ เขายังอ้างถึงรายงานของสำนักข่าวสืบสวนสอบสวน Bureau of Investigative Journalism (BIJ) ที่ระบุว่า บริษัท Portland Communications ได้เขียนข้อมูลใหม่ให้แก่รัฐบาลและมหาเศรษฐีหลายราย รวมถึงกาตาร์ มูลนิธิเกตส์ (Gates Foundation) และกองทุนความมั่งคั่งแห่งชาติของลิเบีย
แซงเกอร์ ชี้ว่า การระบุตัวตนของผู้ที่อยู่เบื้องหลังการแก้ไขเหล่านี้แทบจะเป็นไปไม่ได้เลย “เพราะทุกคนต่างไม่เปิดเผยตัวตน”
เขายังอ้างถึง ‘แคทเธอรีน มาเฮอร์’ อดีตหัวหน้ามูลนิธิวิกิมีเดีย ซึ่งเคยกล่าวต่อ Atlantic Council ในปี 2021 ว่า องค์กรได้มีการหารือร่วมกับรัฐบาลและผู้ให้บริการแพลตฟอร์มอื่นๆ
“ผู้มีอำนาจสนใจวิกิพีเดียเป็นอย่างมาก” เขากล่าว พร้อมอธิบายว่านามแฝงบนเว็บไซต์เป็นเหมือนหน้ากากบังหน้า และชี้ว่าแพลตฟอร์มนี้ปฏิบัติต่อจุดยืนของสถาบันต่างๆ เช่น สภาเศรษฐกิจโลก (WEF) และธนาคารโลก ราวกับเป็นข้อเท็จจริงที่ยุติแล้ว
เขาเตือนว่าการบิดเบือนข้อมูลเหล่านี้กำลังแพร่กระจายไปไกลกว่าแค่ในเว็บไซต์ เนื่องจากเครื่องมือค้นหา (Search Engines) และแชทบอท AI ต่างดึงข้อความจากวิกิพีเดียไปใช้ในการฝึกฝนระบบ
“โมเดลเหล่านี้ไม่ได้สร้างชีวิตของมันขึ้นมาเองหลังจากเปิดตัว แต่มันเป็นผลลัพธ์จากข้อมูลที่ใช้ฝึกฝนพวกมัน” เขากล่าว พร้อมโต้แย้งว่าปัจจุบันแพลตฟอร์มนี้ถูกเขียนขึ้นจากมุมมองกรอบความคิดที่ตายตัว ซึ่งเขาเรียกว่า GASP นั่นคือ โลกาภิวัตน์ (Globalist), วิชาการ (Academic), แยกศาสนาจากการเมือง (Secular) และก้าวหน้า (Progressive)
เกี่ยวกับกรณีของกาซา แซงเกอร์ ระบุว่าการนำเสนอข่าวของวิกิพีเดีย “เอนเอียงไปทางฝั่งปาเลสไตน์อย่างเห็นได้ชัด” และเขาสนับสนุนการเข้ามาแทรกแซงของ ‘จิมมี เวลส์’ (Jimmy Wales) ผู้ร่วมก่อตั้งอีกราย ในบทความเกี่ยวกับ “การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ในกาซา” ซึ่งเวลส์มองว่าส่วนคำนำควรใส่มุมมองของฝ่ายอิสราเอลเข้าไปมากกว่านี้
“นั่นถึงจะเรียกว่าเป็นกลาง” แซงเกอร์ กล่าว
แม้เขาจะอ้างว่าแพลตฟอร์มเอียงเข้าหาฝ่ายปาเลสไตน์ แต่ข้อมูลเกี่ยวกับการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ของอิสราเอลในกาซาเอง ก็ตกเป็นเป้าหมายของความพยายามทุ่มงบมหาศาลเพื่อโฆษณาชวนเชื่อและลบข้อมูลเช่นกัน
รายงานเมื่อวันที่ 24 กรกฎาคม โดยสื่อ Responsible Statecraft ระบุว่า อิสราเอลใช้เงินไปมากกว่า 1,000 ล้านดอลลาร์ในงานโฆษณาชวนเชื่อนับตั้งแต่วันที่ 7 ตุลาคม 2023 เพื่อกอบกู้คะแนนนิยมที่ตกต่ำลงจากการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ในฉนวนกาซา โดยมากกว่า 100 ล้านดอลลาร์ในจำนวนนั้นถูกใช้ไปในสหรัฐฯ ผ่านกลุ่มตัวแทนต่างชาติที่ลงทะเบียนไว้
รายงานระบุเพิ่มเติมว่า เงินส่วนหนึ่งถูกนำไปใช้ในเทคนิคที่ เรียกว่า “LLM poisoning” ซึ่งหมายถึงการสร้างเว็บไซต์ฝั่งโปรอิสราเอลขึ้นมา เพื่อป้อนข้อมูลให้กับแชทบอทอย่าง Claude, ChatGPT และ Grok เมื่อมีผู้ใช้เข้ามาถามเกี่ยวกับประเด็นการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์
