“หุบเขาปัญจชีร์” ปราการด่านสุดท้ายฝ่ายต่อต้าน “ตอลิบาน”

374
โซเชียลมีเดียได้เผยแพร่ธงของกลุ่มพันธมิตรทางเหนือ ซึ่งเคยเป็นแนวหน้าต่อต้านตอลิบาน ได้ถูกชักขึ้นโบกสะบัดอีกครั้งที่ปัญจชีร์

จังหวัดปัญจชีร์ (Panjshir) หนึ่งในสามสิบสี่จังหวัดของอัฟกานิสถาน ได้กลายเป็นปราการด่านสุดท้ายเพื่อต่อสู้กับกลุ่มตอลิบาน ซึ่งเข้ายึดประเทศได้อย่างรวดเร็วหลังการถอนกำลังของสหรัฐฯ

ปัญจชีร์ เป็นภาษาเปอร์เซียมีความหมายว่า “สิงโตห้าตัว” ตั้งอยู่ที่เชิงเทือกเขาฮินดูกูชอันเขียวชอุ่ม ห่างออกไปราว 100 กิโลเมตร ทางตะวันออกเฉียงเหนือของกรุงคาบูลเมืองหลวงของอัฟกานิสถาน เป็นจังหวัดเล็กๆ ในหุบเขางดงามราวภาพวาด แบ่งออกเป็นเจ็ดเขตด้วย 512 หมู่บ้าน ในปี 2564 ประชากรของจังหวัดปัญชีร์มีประมาณ 1,73,000 คน บาซารักเป็นเมืองหลวงของจังหวัด

เป็นเวลาหลายทศวรรษแล้วที่ชาวทาจิกิสถานส่วนใหญ่หลายพันคนได้ปกป้องหุบเขาแห่งนี้ มีพลซุ่มยิงที่จงรักภักดีต่อจังหวัดซ่อนตัวอยู่ในรัศมีทำหน้าที่เป็นกองทหารรักษาการณ์ ในขณะที่ประตูทางเข้าสู่หุบเขาปัญจชีร์ ก็ได้รับการปกป้องอย่างดุเดือดจากกลุ่มชาวบ้านอีกกลุ่มหนึ่งโดยเฉพาะ

ปัญจชีร์ไม่เคยถูกพิชิตโดยชาวต่างชาติหรือชาวอัฟกัน ดินแดนแห่งนี้ยืนโดนเด่นเป็นป้อมปราการแม้ในช่วงการรุกรานของโซเวียตในอัฟกานิสถานในปี 1970 และ 1980 ทั้งไม่เคยตกอยู่ใต้การปกครองของกลุ่มตอลิบานในช่วงสงครามกลางเมืองในปี 1990 และตอนนี้ก็เป็นศูนย์กลางของแนวหน้าต่อต้านตอลิบานอีกครั้ง

ภายหลังการล่มสลายของคาบูลต่อกลุ่มตอลิบาน เจ้าหน้าที่ระดับสูงของรัฐบาลอัฟกานิสถานได้สั่งการให้ส่งเฮลิคอปเตอร์และรถหุ้มเกราะไปยังปัญจชีร์ ก่อนที่ยุทโธปกรณ์เหล่านี้จะถูกกลุ่มตอลิบานยึด

รถฮัมวี่หลายคันจากกองกำลังรักษาความปลอดภัยอัฟกันถูกจอดโดยสนามกีฬาในจังหวัดปัญจชีร์ เมื่อวันที่ 16 ส.ค. / AFP via Getty Images

กองกำลังพิเศษอัฟกันและเจ้าหน้าที่รักษาความมั่นคงจำนวนหนึ่งที่ปฏิเสธคำสั่งให้วางอาวุธและยอมจำนนต่อกลุ่มตอลิบานก็ได้ออกเดินทางไปบนถนนอันคดเคี้ยวเข้าไปในจังหวัดนี้ ก่อนที่กลุ่มตอลิบานจะปิดทางเข้าและออก

ในขณะที่กลุ่มตอลิบานอ้างว่า มุลลาห์ อับดุลกานี บาราดาร์ เป็นผู้นำโดยชอบธรรมของประเทศ อีกทางหนึ่ง รองประธานาธิบดีคนที่หนึ่งของอัฟกานิสถาน “อัมรุลเลาะห์ ซาเลห์” ก็ได้อพยพไปอยู่ที่ปัญจชีร์ และประกาศตัวเป็นประธานาธิบดี โดยอ้างรัฐธรรมนูญของประเทศ ซึ่งเขาย้ำในแถลงการณ์ว่า “ในกรณีที่ประธานาธิบดีหลบหนี ลาออก หรือเสียชีวิต รองประธานาธิบดีคนที่หนึ่งจะกลายเป็นประธานาธิบดีรักษาการโดยอัตโนมัติ”

“ขณะนี้ผมอยู่ในประเทศของผม และเป็นประธานาธิบดีรักษาการที่ถูกต้องตามกฎหมาย ผมกำลังติดต่อไปยังผู้นำทั้งหมดเพื่อขอการสนับสนุนและความเห็นพ้องต้องกัน” ซาเลห์ กล่าว หลังจากประธานาธิบดีอัชรัฟ กานี หลบหนีออกนอกประเทศ

มีรายงานว่า ผู้นำระดับสูงของรัฐบาลอีกหลายคน รวมทั้งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมและผู้บัญชาการระดับจังหวัดบางคนก็อยู่ในปัญจชีร์เช่นกัน เพื่อระดมสรรรพกำลังและเตรียมพร้อมที่จะปกป้องดินแดนแห่งนี้ที่อาจเป็นปราการด่านสุดท้ายในการต่อต้านตาลีบาน

อะหมัด มัสอูด (Ahmad Massoud)ลูกชายของ อะหมัด ชาห์ มัสอูด (Ahmad Shah Massoud) นักสู้ต่อต้านโซเวียตและวีรบุรุษของชาติผู้ล่วงลับ

พื้นที่อันล้ำค่านี้อยู่ภายใต้การดูแลของ อะหมัด มัสอูด (Ahmad Massoud) วัย 32 ปี ที่ได้รับการศึกษาจากอังกฤษ ผู้ซึ่งมีอำนาจสั่งการสั่งการนักสู้ที่ทุ่มเทหลายพันคน เขาเป็นลูกชายของ อะหมัด ชาห์ มัสอูด (Ahmad Shah Massoud) นักสู้ต่อต้านโซเวียตและวีรบุรุษของชาติผู้ล่วงลับ

อะหมัด ชาห์ มัสอูด ผู้นำกลุ่มมูจาฮาดีนและกลุ่มพันธมิตรทางเหนือ (Northern Alliance) ที่มีฉายาว่า “สิงโตแห่งปันจชีร์” ได้พัฒนาความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้นกับตะวันตก เขาถูกลอบสังหารโดยกลุ่มปฏิบัติการอัลกออิดะห์เมื่อสองวันก่อนเครื่องบินจะโจมตีตึกแฝดในวันที่ 11 กันยายน พ.ศ. 2544

จากที่นี่ ธงของกลุ่มพันธมิตรทางเหนือ ซึ่งเคยเป็นแนวหน้าต่อต้านตอลิบาน ได้ถูกชักขึ้นโบกสะบัดอีกครั้ง

พันธมิตรทางเหนือเป็นแนวรบทางทหารที่จัดตั้งขึ้นในปี 1996 เพื่อต่อต้านกลุ่มตอลิบาน และได้รับการสนับสนุนจากประเทศต่างๆ เช่น อิหร่าน อินเดีย ทาจิกิสถาน อุซเบกิสถาน และเติร์กเมนิสถาน พวกเขาเป็นปัจจัยสำคัญที่ขัดขวางไม่ให้กลุ่มตอลิบานสามารถยึดครองทั้งประเทศระหว่างปี 1996 – 2001

เจ้าหน้าที่ปัญจชีร์ปฏิเสธที่จะให้ตัวเลขที่ชัดเจนเกี่ยวกับจำนวนเนักรบที่พวกเขามีในพื้นที่ แต่เชื่อว่ามีมากกว่า 6,000 คน เชื่อกันว่าพวกเขาต้องการอาวุธหนักและการสนับสนุน สิ่งที่พวกเขากล่าวว่าพวกเขาไม่เคยได้รับจากรัฐบาลที่นำโดยกานี

กระนั้น ในขณะที่ปัญจชีร์ภูมิใจในการขัดขืน ระดมกำลังและพร้อมสำหรับการต่อสู้เพื่อรักษาจังหวัดของตนให้ปลอดภัย แต่บางคนกลัวว่า กลยุทธ์ของตอลิบานคือการปิดล้อม และบีบไม่ให้สามารถนำอาหารและเสบียงฉุกเฉินเข้ามาได้

เจ้าหน้าที่จากปัญจชีร์คนหนึ่งกล่าวว่า จังหวัดที่อุดมสมบูรณ์และพึ่งพาตนเองได้มีอาหารและเวชภัณฑ์เพียงพอสำหรับการดำรงชีวิตตลอดฤดูหนาวอันเลวร้าย

“สถานที่นี้มีความสำคัญมาก และเราสามารถอยู่รอดได้ชั่วขณะหนึ่ง” เขากล่าวโดยพูดเบื้องหลัง “ถ้าเราสามารถต่อต้านต่อไปได้ มันจะสร้างความปวดหัวให้กับกลุ่มผู้ก่อการร้ายทั้งหมดที่นั่น”

แต่หลังจากนั้น อาจเป็นช่วงเวลาที่ยากลำบาก

ในตอนนี้ กลุ่มตอลิบานถือได้ว่าเป็นกองกำลังต่อสู้ที่ทรงพลังกว่าแต่ก่อน เพราะพวกเขาสามารถเข้าถึงอาวุธที่ซับซ้อนได้

อาวุธที่ล้ำสมัย รถหุ้มเกราะ เครื่องยิงจรวด และยานพาหนะทางทหาร ทำให้กลุ่มตอลิบานเป็นกองกำลังที่มีศักยภาพที่ทำการรุกอย่างรวดเร็วทั่วประเทศ เข้ายึดกรุงคาบูลเร็วกว่าที่คาดการณ์ไว้มาก

ยุทโธปกรณ์ทางทหารส่วนใหญ่ที่อยู่ในมือของกลุ่มตอลิบานเป็นสิ่งที่กองกำลังสหรัฐฯ ทิ้งไว้เบื้องหลังและมอบให้กองทัพอัฟกัน ขณะที่กลุ่มตอลิบานเข้าครอบครองดินแดน ก็สามารถยึดอาวุธ กระสุน และยุทโธปกรณ์ขนาดใหญ่จากกองกำลังอัฟกันไว้ได้

ดังนั้นการต่อต้านทางทหารโดยปราศจากการสนับสนุนจากต่างประเทศจะไม่ง่ายสำหรับการต่อสู้กับกลุ่มตอลิบานที่มีอุปกรณ์ครบครันกว่า!!

 

อ้างอิง

https://nypost.com/2021/08/18/inside-the-afghanistan-province-that-refuses-taliban-control/

https://www.indiatoday.in/world/story/afghanistan-s-last-free-citadel-panjshir-the-land-of-5-lions-stands-up-to-taliban-1842434-2021-08-18

https://www.atlanticcouncil.org/blogs/new-atlanticist/ahmad-massoud-look-to-local-leaders-to-save-afghanistan/

https://www.france24.com/en/live-news/20210817-defiant-afghan-ex-vp-vows-new-fight-with-taliban