วันเสาร์ 31 มกราคม 2026

BBC สั่งห้ามใช้คำว่า “ลักพาตัว” กรณีมาดูโร จุดกระแสวิจารณ์สื่อเลือกข้างตะวันตก

-

สำนักข่าว BBC เผชิญกระแสวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนัก หลังมีเอกสารคำสั่งภายในรั่วไหล สั่งนักข่าวหลีกเลี่ยงการใช้คำว่า “kidnapping” หรือ “ลักพาตัว” เพื่ออธิบายกรณีการอุ้มตัวประธานาธิบดีเวเนซุเอลา นิโคลัส มาดูโร โดยให้ใช้คำที่อ่อนลง เช่น “seized” หรือ “captured” แทน

คำสั่งดังกล่าว ซึ่งถูกส่งโดยบรรณาธิการข่าวของ BBC และแพร่สะพัดในโซเชียลมีเดีย ถูกมองว่าขัดแย้งกับหลักกฎหมายระหว่างประเทศ ที่ระบุชัดว่า การนำผู้นำรัฐออกนอกประเทศด้วยกำลัง โดยไม่ได้รับความยินยอม ถือเป็น “การลักพาตัว” อย่างชัดเจน

นักวิจารณ์ชี้ว่า การตัดคำว่า “ลักพาตัว” ออกจากการรายงานข่าว ไม่ใช่ความเป็นกลาง แต่เป็นการ “จัดฉากความจริง” ให้สอดคล้องกับมุมมองของโลกตะวันตก เนื่องจากคำว่า “kidnapping” สะท้อนความผิดกฎหมายและการกระทำที่ไม่ชอบธรรม ขณะที่คำว่า “seized” ให้ภาพเชิงระบบราชการ และ “captured” พยายามทำให้การกระทำดูชอบธรรมราวกับปฏิบัติการทางทหารตามกฎหมาย

เสียงวิจารณ์ยังขยายไปถึงสื่อกระแสหลักตะวันตกหลายแห่ง ที่หลีกเลี่ยงการใช้คำว่า “ลักพาตัว” และเลือกใช้คำที่มีนัยเชิงบวกหรือเป็นกลางมากกว่า จนถูกตั้งคำถามว่านี่คือรูปแบบหนึ่งของ “client journalism” หรือสื่อที่ทำหน้าที่เป็นเครื่องมือประชาสัมพันธ์ให้กับอำนาจทางทหารและการเมือง

ผู้สื่อข่าวชาวอังกฤษ Owen Jones เผยแพร่คำสั่งภายในของ BBC บนแพลตฟอร์ม X ที่กำชับให้ทีมงานหลีกเลี่ยงการเรียกผู้นำเวเนซุเอลาที่ถูกอุ้มตัวว่า “ลักพาตัว”

สื่อสหรัฐฯ ถูกกล่าวหาปิดข่าวเพื่อปกป้องกองทัพ

ในอีกด้านหนึ่ง เว็บไซต์ข่าว Semafor รายงานว่า สื่อใหญ่ในสหรัฐฯ อย่าง The New York Times และ The Washington Post รับรู้แผนของรัฐบาล โดนัล ทรัมป์ ที่จะโจมตีเวเนซุเอลาและอุ้มตัวประธานาธิบดีมาดูโรล่วงหน้า ก่อนปฏิบัติการจะเริ่มขึ้นจริง แต่เลือก “ชะลอการเผยแพร่” เพื่อหลีกเลี่ยงการกระทบต่อความปลอดภัยของทหารสหรัฐฯ

รายงานระบุว่า ทั้งสองสำนักทราบรายละเอียดการปฏิบัติการก่อนทรัมป์อนุมัติขั้นสุดท้ายในคืนวันศุกร์ เวลา 22.46 น. แต่ตัดสินใจไม่เผยแพร่ข้อมูลตามคำร้องขอของฝ่ายบริหาร ซึ่งทำให้เกิดคำถามรุนแรงถึงบทบาทของสื่อในปฏิบัติการที่ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายและผู้นำต่างชาติประณามว่า “ผิดกฎหมาย”

Semafor ยังยกตัวอย่างในอดีตว่า สื่อสหรัฐฯ เคยปฏิบัติตามคำร้องของรัฐบาลมาแล้วหลายครั้ง เช่น กรณี The New York Times ระงับการรายงานข่าวปฏิบัติการอ่าวหมูปี 1961 ตามคำขอรัฐบาลเคนเนดี และการเก็บข่าวโครงการสอดแนมพลเมืองสหรัฐฯ ของ NSA หรือ Stellar Wind นานถึงหนึ่งปีในยุคจอร์จ ดับเบิลยู บุช

หลังปฏิบัติการโจมตีล่าสุดของรัฐบาลทรัมป์ The Washington Post ยังเผยแพร่บทบรรณาธิการที่ยกย่องการอุ้มตัวมาดูโร โดยเรียกปฏิบัติการที่มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 80 คน รวมถึงพลเรือน ว่าเป็น “ความสำเร็จทางยุทธวิธีที่ไม่อาจโต้แย้งได้” ซึ่งยิ่งตอกย้ำคำถามถึงเส้นแบ่งระหว่างการรายงานข่าว กับการสนับสนุนอำนาจรัฐ

เรื่องล่าสุด