ซีเรียปั่นป่วน ไอซิสหลุดคุกนับพัน ปริศนาใครปล่อย เคิร์ดกล่าวหาทหารรัฐบาลตัดศีรษะนักรบ ซัดร์เตือนภัยอิรัก

สถานการณ์ความมั่นคงในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของซีเรียทวีความตึงเครียด หลังนักรบกลุ่มรัฐอิสลาม (ไอซิส) จำนวนมากหลบหนีออกจาก เรือนจำอัล-ชัดดาดี ในจังหวัดฮาซากา ท่ามกลางข้อกล่าวหาที่โต้กันระหว่างกองทัพรัฐบาลซีเรียและ กองกำลังประชาธิปไตยซีเรีย (SDF) ที่นำโดยชาวเคิร์ด

กองกำลังรัฐบาลซีเรียประกาศเมื่อวันจันทร์ (19 ม.ค. 69) ว่า ได้กระชับการควบคุมพื้นที่ทางตอนเหนือและตะวันออกของประเทศในวงกว้าง หลัง SDF ถอนกำลังออกจากหลายพื้นที่อย่างกะทันหัน ภายใต้ข้อตกลงหยุดยิงที่มีผลบังคับใช้เพียงหนึ่งวันก่อนหน้านั้น

กองทัพซีเรียระบุว่า “สมาชิกกลุ่มไอซิสจำนวนหนึ่ง” หลบหนีออกจากเรือนจำซึ่งอยู่ภายใต้การควบคุมของ SDF ในเมืองอัล-ชัดดาดี พร้อมกล่าวโทษ SDF โดยตรงว่าเป็นผู้ปล่อยตัวนักโทษดังกล่าว

สำนักข่าวซานา ของทางการซีเรีย รายงานโดยอ้างคำแถลงของกองบัญชาการปฏิบัติการว่า SDF ต้องรับผิดชอบอย่างเต็มที่ต่อการปล่อยตัวนักรบไอซิส และย้ำว่ากองทัพซีเรียจะดำเนินมาตรการที่จำเป็นทั้งหมดเพื่อฟื้นฟูความมั่นคงในพื้นที่

กองทัพซีเรียยังประกาศว่าจะเข้าควบคุมความปลอดภัยของเรือนจำอัล-ชัดดาดีและพื้นที่โดยรอบ พร้อมเปิดปฏิบัติการกวาดล้างในตัวเมืองและเขตใกล้เคียง เพื่อติดตามจับกุมนักรบไอซิสที่หลบหนีออกมา

ด้าน SDF โต้แย้งว่า สูญเสียการควบคุมเรือนจำดังกล่าวหลังถูกโจมตีจากกองกำลังรัฐบาล พร้อมยืนยันว่า เรือนจำอัล-ชัดดาดีคุมขังนักรบไอซิสหลายพันคน

ในแถลงการณ์เมื่อวันจันทร์ SDF ระบุว่า “กลุ่มติดอาวุธ” ที่มีความเชื่อมโยงกับรัฐบาลดามัสกัสได้ยกระดับความรุนแรงอย่างมากในพื้นที่ฮาซากาและรักกา รวมถึงบริเวณใกล้เรือนจำอย่างน้อยสองแห่ง แม้จะมีข้อตกลงหยุดยิงและแผนรวมกองกำลังชาวเคิร์ดเข้ากับรัฐซีเรียแล้วก็ตาม

SDF ระบุว่า เกิดการปะทะอย่างรุนแรงใกล้เรือนจำอัล-ชัดดาดี ภายใต้ “สถานการณ์ความมั่นคงที่อันตรายอย่างยิ่ง” ก่อนยอมรับในเวลาต่อมาว่า เรือนจำแห่งนี้ “ไม่ได้อยู่ภายใต้การควบคุมของกองกำลังของเราอีกต่อไปแล้ว”

นอกจากนี้ SDF ยังกล่าวหาว่า กลุ่มติดอาวุธที่อยู่ภายใต้การควบคุมของรัฐบาลดามัสกัสได้ตัดศีรษะนักรบของตนหลายรายในภูมิภาคโรจาวา พร้อมเผยแพร่ภาพที่อธิบายว่าเป็น “อาชญากรรมที่โหดเหี้ยม” และมีรูปแบบคล้ายกับการกระทำของกลุ่มไอซิส

ฟาร์ฮัด ชามี โฆษกของ SDF ให้สัมภาษณ์กับสำนักข่าว Rudaw ว่า นักรบไอซิสราว 1,500 คน รวมถึงชาวต่างชาติและชาวซีเรีย ถูกปล่อยตัวออกจากเรือนจำอัล-ชัดดาดี โดยกลุ่มติดอาวุธที่มีความเชื่อมโยงกับรัฐบาลดามัสกัส
ขณะที่กองทัพซีเรียไม่ได้ระบุจำนวนผู้หลบหนี ตามรายงานของรอยเตอร์

ความเสี่ยงไอซิสฟื้นตัว

ไมลส์ แค็กกินส์ อดีตโฆษกกองกำลังผสมสากลที่นำโดยสหรัฐฯ เพื่อต่อต้านไอซิส เตือนว่า สถานการณ์ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของซีเรียอยู่ในระดับ “รุนแรงและน่ากังวลอย่างยิ่ง” พร้อมชี้ถึงความเสี่ยงของการฟื้นตัวของไอซิส ท่ามกลางบทบาทที่จำกัดของสหรัฐฯ ในพื้นที่

แค็กกินส์ ซึ่งเป็นอดีตพันเอกกองทัพบกสหรัฐฯ ระบุว่า วอชิงตันมุ่งเน้นการปกป้องฐานทัพขนาดเล็กร่วมกับ SDF ในพื้นที่ฮาซากาเป็นหลัก และตั้งข้อสังเกตว่า กลุ่มติดอาวุธบางส่วนในโครงสร้างกองกำลังของรัฐบาลซีเรียมีแนวคิดญิฮาดนิยมและสุดโต่ง ซึ่งทำให้เกิดคำถามว่า ดามัสกัสสามารถควบคุมกองกำลังเหล่านี้ได้จริงหรือไม่

ซัดร์เตือนอิรัก หลังปล่อยนักรบไอซิสในซีเรีย

สถานการณ์ดังกล่าวส่งแรงสั่นสะเทือนไปถึงอิรัก โดย มุคตะดา อัศศ็อดร์ ผู้นำศาสนาชีอะห์ผู้ทรงอิทธิพล เรียกร้องให้กองกำลังความมั่นคงของแบกแดดยกระดับการเตรียมพร้อม หลังสิ่งที่เขาอธิบายว่า “กลุ่มหัวรุนแรงในซีเรีย” ได้ปล่อย “อาชญากรนอกกฎหมาย” ออกจากเรือนจำ

คำเตือนมีขึ้นหลังรายงานว่า กลุ่มติดอาวุธที่มีความเชื่อมโยงกับรัฐบาลดามัสกัสได้ปล่อยตัวนักรบไอซิสจากศูนย์ควบคุมตัวในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของซีเรีย หรือโรจาวา

อัศศ็อดร์โพสต์ผ่านแพลตฟอร์ม X ระบุว่า “กลุ่มหัวรุนแรงในซีเรียประเทศพี่น้องกำลังเปิดเรือนจำและปล่อยอาชญากร ซึ่งเป็นเศษเดนของโลก สิ่งนี้ยกระดับความอันตรายอย่างมาก” พร้อมเรียกร้องให้ซีเรียส่งมอบชาวอิรักที่อยู่ในกลุ่มผู้ถูกปล่อยตัวให้รัฐบาลแบกแดด

เขายังเรียกร้องให้รัฐบาลอิรักประสานงานกับจอร์แดน เพื่อส่งมอบสมาชิกพรรคบะอัธของอิรัก พร้อมเตือนถึง “แผนความร่วมมือระหว่างบะอัธที่แปดเปื้อนกับกลุ่มนอกคอก” ซึ่งอาจบ่อนทำลายเสถียรภาพของภูมิภาค

ในด้านความมั่นคง อัศศ็อดร์เรียกร้องให้แบกแดดเปิดใช้งานระบบป้องกันภัยทางอากาศเพื่อปกป้องสถานที่ศักดิ์สิทธิ์เป็นอันดับแรก และเรือนจำเป็นลำดับถัดมา พร้อมกำชับให้กองกำลังความมั่นคงทุกเหล่าทัพยกระดับความพร้อมและหลีกเลี่ยงความประมาท