ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ICJ) มีคำวินิจฉัยเมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายนว่า เมียนมามีความรับผิดในการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวมุสลิมโรฮิงญาในรัฐยะไข่ทางตะวันตกของประเทศ โดยศาลลงมติ 9 ต่อ 6 เสียง ระบุว่ากองกำลังความมั่นคงเมียนมาได้สังหารพลเรือนหลายพันคน ก่อความรุนแรงทางเพศอย่างแพร่หลาย กระทำความรุนแรงอย่างร้ายแรงต่อเด็ก และโจมตีชาวโรฮิงญาที่กำลังหลบหนีไปยังบังกลาเทศ นับเป็นคำวินิจฉัยครั้งสำคัญของศาลในคดีฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ที่รัฐถูกระบุว่ามีความรับผิดโดยตรง

ICJ ชี้เมียนมาฆ่าล้างเผ่าพันธุ์โรฮิงญา

ยูจิ อิวาซาวะ ประธานศาล ICJ กล่าวว่า ศาลมีคำวินิจฉัยด้วยคะแนนเสียง 9 ต่อ 6 ว่า เมียนมาได้กระทำการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ต่อกลุ่มโรฮิงญาในพื้นที่ตอนเหนือของรัฐยะไข่ ซึ่งละเมิดพันธกรณีภายใต้อนุสัญญาว่าด้วยการป้องกันและลงโทษอาชญากรรมฆ่าล้างเผ่าพันธุ์

ศาลระบุว่า กองกำลังความมั่นคงของเมียนมาสังหารชาวโรฮิงญาพลเรือนหลายพันคน ก่อเหตุความรุนแรงทางเพศอย่างกว้างขวาง รวมถึงกระทำความรุนแรงอย่างร้ายแรงต่อเด็ก และโจมตีชาวโรฮิงญาที่กำลังหลบหนีจำนวนมากเพื่อข้ามไปยังบังกลาเทศ

ICJ ระบุว่า ข้อสรุปที่สมเหตุสมผลเพียงประการเดียวจากหลักฐาน คือเมียนมามีเป้าหมายทำลายประชากรชนกลุ่มน้อยดังกล่าวในส่วนที่มีนัยสำคัญ ขณะที่โก โก หล่าย ตัวแทนของเมียนมา กล่าวว่าประเทศของเขา “ไม่มีความเห็น” ต่อคำวินิจฉัยดังกล่าว

คดีประวัติศาสตร์: ครั้งแรกที่ศาลชี้รัฐมีความรับผิดโดยตรงต่อการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์

รายงานระบุว่า นี่เป็นครั้งแรกที่ ICJ มีคำวินิจฉัยว่ารัฐมีความรับผิดในการกระทำฆ่าล้างเผ่าพันธุ์โดยตรง ก่อนหน้านี้ศาลเคยมีคำวินิจฉัยเกี่ยวกับการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์เพียงอีกหนึ่งกรณี

ในปี 2007 ศาล ICJ วินิจฉัยว่า กองกำลังชาวเซิร์บในบอสเนียได้ก่อเหตุฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ประชากรมุสลิมบอสเนียในพื้นที่และรอบเมืองเซรเบรนิตซา ทางตะวันออกของบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา อย่างไรก็ตาม ศาลไม่ได้ระบุว่าเซอร์เบียมีความรับผิดโดยตรงต่อการกระทำดังกล่าว แต่ตัดสินว่าเซอร์เบียล้มเหลวในการป้องกันเหตุฆ่าล้างเผ่าพันธุ์และลงโทษผู้กระทำผิด

แกมเบียยื่นฟ้องเมียนมา ปมการกดขี่โรฮิงญาที่ยืดเยื้อมานาน

คดีที่ ICJ พิจารณาต่อเมียนมาเป็นคดีที่แกมเบีย ประเทศในแอฟริกาตะวันตก เป็นผู้ยื่นฟ้อง โดยการกดขี่ชาวโรฮิงญาของเมียนมาเกิดขึ้นต่อเนื่องมาหลายทศวรรษ ก่อนจะทวีความรุนแรงเป็นการสังหารหมู่ในปี 2017 หลังกลุ่มกองทัพปลดปล่อยโรฮิงญาอาระกัน (ARSA) ก่อเหตุโจมตีฐานตำรวจชายแดนของเมียนมา

หลังจากนั้น กองทัพเมียนมาดำเนินการโจมตีซึ่งส่งผลให้ชาวโรฮิงญามากกว่า 6,000 คนเสียชีวิต และอีกหลายแสนคนหลบหนีข้ามพรมแดนไปยังบังกลาเทศ

คดีฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ในกาซายังอยู่ระหว่างการพิจารณา

คำวินิจฉัยต่อเมียนมาเกิดขึ้นในช่วงที่คดีซึ่งแอฟริกาใต้กล่าวหาอิสราเอลว่าก่อการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ในฉนวนกาซายังคงอยู่ระหว่างกระบวนการพิจารณาของ ICJ

แม้มีชาวปาเลสไตน์เสียชีวิตจากการโจมตีของอิสราเอลหลายหมื่นคนตลอดสงครามในกาซา แต่ศาล ICJ ได้ออกคำสั่งฉุกเฉินเพียง 3 ครั้ง เรียกร้องให้ป้องกันการกระทำที่อาจเข้าข่ายฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ตามเกณฑ์ที่ศาลเห็นว่า “มีความเป็นไปได้”

ตัวเลขผู้เสียชีวิตอย่างเป็นทางการในกาซาอยู่ที่มากกว่า 74,000 คน ขณะที่วารสารทางการแพทย์ระบุว่าจำนวนผู้เสียชีวิตจริงอาจสูงกว่านั้นอีก