ในช่วงที่ผ่านมา ผู้ใช้เฟซบุ๊กจำนวนไม่น้อยคงสะดุดตากับโพสต์ที่มีข้อความแนบว่า “ใครเห็นโพสต์นี้ช่วยกดไลก์คอมเมนต์หน่อย #เปิดค่าการมองเห็น” จนกลายเป็นปรากฏการณ์แพร่หลาย โดยเฉพาะในหมู่ครีเอเตอร์และเพจขนาดเล็กที่พยายามหาทางเอาตัวรอดจากการเข้าถึง (Reach) ที่ลดลงอย่างต่อเนื่อง
แม้หลายคนจะหัวเราะกับมุกนี้ แต่คำถามสำคัญที่ตามมาคือ เฟซบุ๊กมีปุ่มลับหรือระบบอะไรที่ “เปิดค่าการมองเห็น” จริงหรือไม่?
จุดเริ่มต้นของแฮชแท็ก
แฮชแท็กนี้เกิดขึ้นจากความรู้สึกของครีเอเตอร์จำนวนมากที่มองว่าเฟซบุ๊ก “กดการมองเห็น” โดยเฉพาะเพจที่ไม่ได้ลงโฆษณา ผลลัพธ์คือโพสต์เข้าถึงผู้ติดตามน้อยกว่าที่ควรจะเป็น หลายคนจึงหยิบมุก #เปิดค่าการมองเห็น มาใช้ทั้งเพื่อประชดสถานการณ์ และเพื่อชวนผู้ติดตามมาช่วยเพิ่ม Engagement ด้วยการกดไลก์ คอมเมนต์ หรือแชร์
เฟซบุ๊กไม่มีปุ่มลับ “เปิดค่าการมองเห็น”
คำตอบชัดเจนคือ ไม่มี เฟซบุ๊กไม่เคยสร้างฟังก์ชันหรือสวิตช์ลับใดๆ ที่สามารถปลดล็อก Reach ได้จริง ระบบการมองเห็นบนแพลตฟอร์มนี้ถูกกำหนดด้วย อัลกอริทึม ที่ซับซ้อน โดยพิจารณาจากหลายปัจจัย เช่น ความสัมพันธ์ระหว่างผู้ใช้กับเพจ ประเภทคอนเทนต์ และระดับ Engagement ที่โพสต์ได้รับ
ดังนั้น ต่อให้เขียน #เปิดค่าการมองเห็น ก็ไม่ได้ทำให้ระบบ “เปิดจริงๆ” แต่อย่างใด
ทำไมถึงดูเหมือนได้ผล?
แม้จะไม่มีปุ่มลับ แต่การใช้แฮชแท็กนี้กลับ “เหมือนได้ผล” เพราะทำให้แฟนเพจเข้ามามีส่วนร่วมมากขึ้น เมื่อเกิด Engagement สูงขึ้น อัลกอริทึมก็ประเมินว่าโพสต์นั้น “น่าสนใจ” และเลือกส่งต่อไปยังผู้ติดตามคนอื่นมากกว่าเดิม
พูดง่ายๆ คือ มันได้ผลเพราะพลังของแฟนเพจ ไม่ใช่เพราะระบบของเฟซบุ๊ก
ในอีกแง่หนึ่ง นี่คือการเล่นกับจิตวิทยาผู้ใช้ การที่ครีเอเตอร์บอกตรงๆ ว่า “ช่วยกดไลก์คอมเมนต์เพื่อเปิดค่าการมองเห็น” ทำให้ผู้ติดตามรู้สึกเหมือนกำลังช่วยเหลือเพจโปรดของตัวเอง จึงพร้อมกดปฏิสัมพันธ์มากกว่าปกติ
ดาบสองคมของมุกนี้
อย่างไรก็ตาม การใช้ #เปิดค่าการมองเห็น บ่อยเกินไปก็มีความเสี่ยง เพราะบางคนมองว่าเป็นการ “ขอทานไลก์” ซึ่งอาจลดความน่าเชื่อถือของเพจหรือครีเอเตอร์ในระยะยาว
ที่สำคัญ ปรากฏการณ์นี้สะท้อนถึงแรงกดดันของครีเอเตอร์ที่ต้องดิ้นรนท่ามกลางระบบแพลตฟอร์มที่ให้ความสำคัญกับการซื้อโฆษณามากขึ้น การพึ่งพาแฮชแท็กจึงอาจช่วยในระยะสั้น แต่ไม่ใช่วิธีแก้ปัญหาเชิงโครงสร้าง
มีมที่เกิดจากความจริงของอัลกอริทึม
#เปิดค่าการมองเห็น จึงไม่ใช่เครื่องมือวิเศษ แต่เป็นทั้ง มีม และ กลยุทธ์เอาตัวรอด ของครีเอเตอร์ในยุคที่โซเชียลมีเดียขับเคลื่อนด้วยอัลกอริทึม
มันได้ผลเพราะแฟนเพจพร้อมใจกันสร้าง Engagement ไม่ใช่เพราะเฟซบุ๊กเปิดสวิตช์อะไรจริงๆ ใครใช้พอดีๆ ก็ช่วยเพิ่มสีสัน แต่ถ้าใช้พร่ำเพรื่อ อาจกลายเป็นดาบสองคมที่ทำให้คนเบื่อ และลดคุณค่าของคอนเทนต์ไปโดยไม่รู้ตัว