โอมาร์ อัล-มุคตาร์ : สิงโตแห่งทะเลทราย ผู้ไม่เคยยอมจำนน

โอมาร์ อัล-มุคตาร์ “สิงโตแห่งทะเลทราย” ผู้นำการต่อต้านอิตาลีในลิเบียกว่า 20 ปี จากครูสอนอัลกุรอานสู่ตำนานแห่งเสรีภาพ เรื่องราวที่ยังคงเป็นแรงบันดาลใจจนวันนี้

“คำพิพากษาต่อเจ้า โอมาร์ มุคตาร์ คือการแขวนคอต่อหน้าสาธารณชน…”
“แท้จริง เรามาจากพระเจ้า และเราจะกลับคืนสู่พระองค์…”

ถ้อยคำสุดท้ายของ อัล-มุคตาร์ (Omar al-Mukhtar) สะท้อนจิตวิญญาณนักต่อสู้ที่ไม่เคยยอมจำนน เขาถูกจดจำในฐานะ “สิงโตแห่งทะเลทราย” (Lion of the Desert) ผู้นำการต่อต้านจักรวรรดินิยมอิตาลีในลิเบียกว่า 20 ปี จนถึงวาระสุดท้ายของชีวิต

โอมาร์เกิดปี ค.ศ. 1858 ที่ไซเรไนกา ทางตะวันออกลิเบีย เป็นสมาชิกเผ่า Mnifa และได้รับการศึกษาศาสนาอิสลามตั้งแต่วัยเด็ก เขาเข้าร่วม กลุ่มเซนูซี (Senussi Order) และกลายเป็นครูผู้สอนอัลกุรอานในชุมชน (Wikipedia)

จากครูศาสนาสู่ผู้นำการต่อต้าน

เมื่ออิตาลีบุกลิเบียในปี 1911 โอมาร์วัย 53 ปีลุกขึ้นนำชาวบ้านใช้ยุทธวิธีกองโจร โจมตีค่ายทหาร ดักซุ่มตัดเส้นทางลำเลียง และใช้ภูมิประเทศทะเลทรายให้เป็นข้อได้เปรียบ เขาสามารถทำให้กองทัพอิตาลีที่เหนือกว่าต้องประสบความพ่ายแพ้หลายครั้ง (Wikipedia).

แม้เผชิญข้อเสนอและสินบนจากอิตาลีเพื่อให้ยุติการต่อสู้ แต่โอมาร์ปฏิเสธทั้งหมด เขากล่าวประโยคที่กลายเป็นตำนานว่า:

“เราจะไม่มีวันยอมจำนน เรามีเพียงชัยชนะหรือความตาย”

หลังต่อสู้เกือบ 20 ปี โอมาร์ถูกจับใน Battle of Uadi Bu Taga และถูกแขวนคอเมื่อวันที่ 16 กันยายน 1931 ที่ค่ายกักกัน Soluq ใกล้เบงกาซี ต่อหน้าผู้คนหลายพัน (Wikipedia).

ก่อนถูกประหาร เขาได้อ่านโองการอัลกุรอาน บทอัล-ฟัจร (89:27-30):

“โอ้ดวงวิญญาณที่สงบสุข จงกลับคืนสู่พระเจ้าของเจ้า ด้วยความพอพระทัย และให้พระองค์พอใจในตัวเจ้า และจงเข้าร่วมกับบ่าวผู้ดีของเรา และจงเข้าสู่สวนสวรรค์ของเรา”

“สิงโตแห่งทะเลทราย” ในภาพยนตร์และวัฒนธรรม

เรื่องราวของโอมาร์ถูกถ่ายทอดในภาพยนตร์ สิงโตแห่งทะเลทราย (Lion of the Desert, 1981) กำกับโดย มัสตาฟา อักกาด (Moustapha Akkad) ผู้กำกับชาวซีเรีย นำแสดงโดย แอนโทนี ควินน์ (Anthony Quinn) รับบทโอมาร์ และ โอลิเวอร์ รีด (Oliver Reed) รับบทพลตรีร็อดอลโฟ กราซิอานี

ภาพยนตร์ถ่ายทำจริงในลิเบีย เผยให้เห็นทั้งยุทธวิธีการต่อสู้และความโหดร้ายของอาณานิคมอิตาลี ผลงานนี้กลายเป็นวัฒนธรรมสำคัญของลิเบีย (New Lines Magazine).

แม้จะได้รับเสียงชื่นชม แต่ก็ถูก แบนในอิตาลีตั้งแต่ปี 1982 ด้วยเหตุผลว่าทำลายภาพลักษณ์กองทัพอิตาลี และเพิ่งได้ฉายทางทีวีอิตาลีครั้งแรกในปี 2009

มรดกและการจดจำ

• ภาพของโอมาร์ปรากฏบน ธนบัตร 10 ดีนาร์ลิเบีย

• ก่อตั้ง มหาวิทยาลัยโอมาร์ อัล-มุคตาร์ (Omar Al-Mukhtar University) ปี 1961

• ชื่อของเขาถูกนำไปใช้ตั้งถนน โรงเรียน มัสยิดในหลายประเทศ

• มีการศึกษาที่เชื่อมโยงเขากับแนวคิดการพลีชีพในขบวนการต่อต้านอาณานิคมในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เช่น อินโดนีเซีย (UIN Suka).

โอมาร์ อัล-มุคตาร์ ไม่เพียงเป็นนักรบ แต่คือ ครูผู้ศรัทธาและสัญลักษณ์การปลดแอก เขาพิสูจน์ว่าศรัทธาและความยุติธรรมสามารถยืนหยัดเหนืออำนาจจักรวรรดินิยมได้

แม้ร่างกายจะดับสูญในเชือกแขวน แต่จิตวิญญาณของ สิงโตแห่งทะเลทราย ยังคงก้องกังวานในประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของชาวลิเบียและโลกมุสลิมตราบจนทุกวันนี้