รายงานของ CNN ระบุว่า เจ้าหน้าที่ด้านความมั่นคงของรัฐบาล โดนัลด์ ทรัมป์ ประเมินต่ำเกินไปถึงความเป็นไปได้ที่อิหร่านจะปิดช่องแคบฮอร์มุซ เพื่อตอบโต้การโจมตีทางทหารของสหรัฐและอิสราเอล ซึ่งปัจจุบันกลายเป็นหนึ่งในปัจจัยที่สร้างแรงสั่นสะเทือนต่อเศรษฐกิจโลก
CNN อ้างแหล่งข่าวหลายรายที่มีข้อมูลเกี่ยวกับการหารือภายในรัฐบาลสหรัฐว่า ระหว่างการวางแผนปฏิบัติการทางทหาร เจ้าหน้าที่ในกระทรวงกลาโหมและสภาความมั่นคงแห่งชาติประเมินต่ำเกินไปถึงความพร้อมของอิหร่านในการตอบโต้ด้วยการปิดเส้นทางเดินเรือพลังงานที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของโลก
แหล่งข่าวบอกกับ CNN ว่า ทีมความมั่นคงของทรัมป์ไม่ได้คำนึงถึงผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นจากสถานการณ์เลวร้ายที่สุดอย่างเต็มที่ ซึ่งขณะนี้กำลังกลายเป็นความท้าทายสำคัญสำหรับรัฐบาล
รายงานของ CNN ระบุว่า แม้เจ้าหน้าที่จากกระทรวงพลังงานและกระทรวงการคลังจะเข้าร่วมการประชุมวางแผนก่อนเริ่มปฏิบัติการ แต่การวิเคราะห์ผลกระทบด้านเศรษฐกิจและตลาดพลังงานซึ่งเคยเป็นองค์ประกอบสำคัญในการตัดสินใจของรัฐบาลสหรัฐในอดีต “กลับถูกลดความสำคัญลงในกระบวนการวางแผนครั้งนี้”
แหล่งข่าวยังระบุว่า รูปแบบการตัดสินใจของทรัมป์ที่มักพึ่งพาที่ปรึกษากลุ่มเล็กใกล้ชิดไม่กี่คนในการตัดสินใจด้านความมั่นคงแห่งชาติ ส่งผลทำให้การอภิปรายระหว่างหน่วยงานเกี่ยวกับความเสี่ยงทางเศรษฐกิจ หากอิหร่านตอบโต้ด้วยการปิดช่องแคบฮอร์มุซ ถูกกันออกไปจากกระบวนการตัดสินใจหลัก
และขณะนี้ รัฐบาลสหรัฐอาจต้องใช้เวลาหลายสัปดาห์กว่าความพยายามในการบรรเทาผลกระทบทางเศรษฐกิจที่กำลังรุนแรงขึ้นจะเริ่มเห็นผล เจ้าหน้าที่กล่าวเมื่อวันพฤหัสบดี โดยหนึ่งในมาตรการที่กำลังพิจารณาคือการจัดกองเรือคุ้มกันเรือบรรทุกน้ำมันผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเพนตากอนประเมินว่าเป็นภารกิจที่มีความเสี่ยงสูงเกินไปในเวลานี้
ขณะเดียวกัน ประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ ยังคงลดความสำคัญของความปั่นป่วนในตลาดพลังงานและความเสี่ยงที่เกิดขึ้น โดยเขากล่าวกับ Fox News ว่า ลูกเรือเรือบรรทุกน้ำมันควร “แสดงความกล้าหาญ” และแล่นเรือผ่านช่องแคบดังกล่าว
สถานการณ์ที่เกิดขึ้นจริงในช่องแคบฮอร์มุซทำให้คู่เจรจาทางการทูต อดีตเจ้าหน้าที่ด้านเศรษฐกิจและพลังงานของสหรัฐ รวมถึงผู้บริหารในอุตสาหกรรมพลังงานที่ให้สัมภาษณ์กับ CNN ต่างอยู่ในภาวะสับสนและไม่เชื่อว่าสถานการณ์จะพัฒนาไปถึงจุดนี้
อดีตเจ้าหน้าที่สหรัฐรายหนึ่งซึ่งเคยทำงานในทั้งรัฐบาลรีพับลิกันและเดโมแครตกล่าวว่า “การวางแผนเพื่อป้องกันสถานการณ์แบบนี้ แม้มันจะดูเหมือนเป็นไปไม่ได้มาโดยตลอด เป็นหลักการพื้นฐานของนโยบายความมั่นคงแห่งชาติของสหรัฐมาหลายทศวรรษ” เขากล่าวเสริมว่า “ผมรู้สึกงุนงงมาก”
CNN รายงานว่า ผู้บริหารในอุตสาหกรรมเดินเรือหลายรายได้ร้องขอให้กองทัพเรือสหรัฐจัดกำลังคุ้มกันเรือบรรทุกน้ำมันที่ต้องผ่านช่องแคบฮอร์มุซ แต่คำร้องดังกล่าวถูกปฏิเสธ
CNN รายงานว่า ในการประชุมชี้แจงต่อผู้ประกอบการในภูมิภาค เจ้าหน้าที่ทหารสหรัฐได้เน้นย้ำหลายครั้งว่า สถานการณ์ในช่องแคบยังคงมีความเสี่ยงสูงเกินไปสำหรับการเริ่มปฏิบัติการคุ้มกันเรือบรรทุกน้ำมันในขณะนี้
อย่างไรก็ตาม สก็อตต์ เบสเซนต์ รัฐมนตรีคลังสหรัฐ กล่าวกับผู้สื่อข่าวสกายนิวส์เมื่อวันพฤหัสบดี ว่า ภารกิจคุ้มกันเรือบรรทุกน้ำมันจะเริ่มขึ้น “ทันทีที่สามารถทำได้ในทางทหาร”
เขากล่าวว่า การคุ้มกันเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซเป็นหนึ่งในสถานการณ์ที่รัฐบาลสหรัฐได้พิจารณาไว้ในการวางแผนปฏิบัติการตั้งแต่ต้น
จุดบรรจบที่ซับซ้อน
CNN ระบุว่า เส้นทางที่นำไปสู่สถานการณ์ปัจจุบันดูเหมือนจะเป็นผลจาก “จุดบรรจบที่ซับซ้อน” ของหลายปัจจัย ทั้งสมมติฐานด้านภูมิรัฐศาสตร์ การคาดการณ์ตลาดพลังงาน และลำดับความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์ที่ทับซ้อนกัน
แหล่งข่าวหลายรายที่คุ้นเคยกับการประชุมลับเปิดเผยว่า ในการบรรยายสรุปแบบปิดให้สมาชิกสภาคองเกรสเมื่อไม่นานมานี้ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรได้ตั้งคำถามต่อเจ้าหน้าที่ระดับสูงของรัฐบาลทรัมป์เกี่ยวกับ การขาดแผนปฏิบัติการที่ชัดเจนในการเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง หากความขัดแย้งยังดำเนินต่อไป
อย่างไรก็ตาม เจ้าหน้าที่รัฐบาลรายหนึ่งโต้แย้งว่าไม่ได้หมายความว่าไม่มีการเตรียมการ โดยย้ำว่า กองทัพสหรัฐได้วางแผนและฝึกซ้อมมานานแล้วเพื่อรับมือกับสถานการณ์ที่เส้นทางเดินเรือสำคัญของโลกเกิดการหยุดชะงักครั้งใหญ่
อย่างไรก็ตาม แหล่งข่าวที่คุ้นเคยกับการประเมินสถานการณ์บอกกับ CNN ว่า ยังไม่มีสัญญาณของทางออกในระยะใกล้ สำหรับปัญหาที่กำลังกดดันเศรษฐกิจโลก เนื่องจากภัยคุกคามจากขีดความสามารถทางทหารของอิหร่านในและรอบช่องแคบฮอร์มุซยังคงอยู่ในระดับสูง
แหล่งข่าวหลายรายยังระบุว่า สาเหตุสำคัญที่รัฐบาลสหรัฐประเมินต่ำเกินไปเกี่ยวกับความเป็นไปได้ที่อิหร่านจะปิดช่องแคบ คือความเชื่อของเจ้าหน้าที่บางส่วนว่า การกระทำเช่นนั้นจะสร้างความเสียหายต่ออิหร่านมากกว่าสหรัฐ
ซึ่งมุมมองดังกล่าวได้รับการตอกย้ำ หลังจากก่อนหน้านี้อิหร่านเคยขู่จะดำเนินการในช่องแคบฮอร์มุซ ภายหลังการโจมตีโรงงานนิวเคลียร์ของอิหร่านโดยสหรัฐเมื่อช่วงฤดูร้อนปีที่ผ่านมา แต่ในเวลานั้นไม่ได้มีการดำเนินการใดๆ เกิดขึ้นจริง
ด้วยเหตุนี้ เจ้าหน้าที่บางส่วนจึงมองว่าการปิดช่องแคบฮอร์มุซของอิหร่านเป็นเพียง คำขู่เชิงยุทธศาสตร์ มากกว่าความเป็นไปได้ที่จะเกิดขึ้นจริง จนกระทั่งสถานการณ์ในปัจจุบันได้พิสูจน์ให้เห็นถึงความเสี่ยงของการประเมินดังกล่าว
ทำเนียบขาวและเพนตากอนโต้รายงาน
ทำเนียบขาวออกมาปกป้องการวางแผนของรัฐบาล โดย แอนนา เคลลี โฆษกทำเนียบขาวกล่าวว่า “ผ่านกระบวนการวางแผนอย่างละเอียดถี่ถ้วน รัฐบาลทั้งหมดได้เตรียมพร้อมสำหรับการดำเนินการใดๆ ที่อาจเกิดขึ้นจากระบอบอิหร่าน” พร้อมทั้งยกย่องความสำเร็จของกองทัพสหรัฐฯ
เธอกล่าวเพิ่มเติมว่า “ประธานาธิบดีทรัมป์ได้ย้ำอย่างชัดเจนว่า ความปั่นป่วนในตลาดพลังงานเป็นเพียงชั่วคราว และจะนำไปสู่ประโยชน์มหาศาลต่อสหรัฐและเศรษฐกิจโลกในระยะยาว”
หลังจากรายงานนี้ถูกเผยแพร่ คาโรลีน ลีวิตต์ โฆษกทำเนียบขาว กล่าวใน X เมื่อวันศุกร์ว่า ทรัมป์ได้รับทราบข้อมูลอย่างครบถ้วนเกี่ยวกับการวางแผนรับมือความเป็นไปได้ที่อิหร่านจะปิดช่องแคบ
ด้าน พีต เฮกเซธ รัฐมนตรีกลาโหมสหรัฐกล่าวตอบโต้รายงานของ CNN ในการแถลงข่าวเมื่อวันศุกร์ว่า แนวคิดที่ว่ารัฐบาลประเมินผลกระทบของสงครามต่อช่องแคบฮอร์มุซต่ำเกินไปนั้น “ไร้สาระโดยสิ้นเชิง”
เขากล่าวกับผู้สื่อข่าวว่า “อิหร่านข่มขู่การเดินเรือในช่องแคบฮอร์มุซมานานหลายทศวรรษ นี่คือสิ่งที่พวกเขาใช้เป็นตัวประกันมาโดยตลอด ซีเอ็นเอ็นคิดว่าเราไม่ได้คิดถึงเรื่องนี้มาก่อน รายงานของพวกเขานั้นไร้สาระโดยสิ้นเชิง”
CNN ระบุว่า ได้ติดต่อกระทรวงกลาโหมสหรัฐเพื่อขอความเห็นก่อนเผยแพร่รายงานดังกล่าว
เจ้าหน้าที่สหรัฐทั้งที่ยังดำรงตำแหน่งและอดีตเจ้าหน้าที่หลายรายบอกกับ CNN ว่า แผนปฏิบัติการทางทหารใดๆ ต่ออิหร่านโดยปกติจะต้องคำนึงถึงความเป็นไปได้ที่อิหร่านอาจปิดช่องแคบฮอร์มุซ โดยกองทัพสหรัฐได้จัดทำและปรับปรุงแผนรับมือกับการเคลื่อนไหวทางทหารของอิหร่านในเส้นทางเดินเรือยุทธศาสตร์แห่งนี้มาอย่างต่อเนื่อง
อย่างไรก็ตาม CNN ระบุว่า ในช่วงเวลาที่มีการวางแผนปฏิบัติการนั้น ตลาดพลังงานโลกอยู่ในภาวะที่อุปทานน้ำมันและก๊าซธรรมชาติเหลวมีเพียงพอ ขณะที่การผลิตน้ำมันของสหรัฐอยู่ในระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์
นอกจากนี้ เจ้าหน้าที่ในรัฐบาลทรัมป์ยังมองในเชิงบวกต่อสถานการณ์พลังงานโลก หลังจากรัฐบาลเวเนซุเอลาที่มีท่าทีเอื้ออำนวยต่อวอชิงตัน และความเป็นไปได้ที่การผลิตพลังงานจากอดีตประเทศคู่ขัดแย้งบางแห่งอาจเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว
ภายใต้เงื่อนไขดังกล่าว CNN ระบุว่า ความเสี่ยงด้านลบต่อเศรษฐกิจโลกจากการปิดช่องแคบฮอร์มุซ ไม่ได้ถูกมองว่าเป็นปัจจัยสำคัญในการตัดสินใจ ในเวลานั้น
CNN ระบุว่า แม้รัฐบาลสหรัฐจะพิจารณาความเป็นไปได้ที่การเดินเรือในช่องแคบฮอร์มุซจะถูกรบกวน แต่การประเมินของรัฐบาลกลับให้น้ำหนักกับมุมมองเชิงบวกเป็นหลัก โดยเชื่อว่าตลาดพลังงานจะตอบสนองในทางที่ดี หากสามารถขจัดภัยคุกคามจากการรบกวนของอิหร่านได้อย่างถาวร
คริส ไรต์ รัฐมนตรีพลังงานสหรัฐกล่าวในการให้สัมภาษณ์กับ NewsNation เมื่อวันพุธว่า “การจะประสบความสำเร็จในชีวิต บางครั้งต้องยอมรับความเจ็บปวดระยะสั้นเพื่อผลประโยชน์ระยะยาว และนั่นคือสิ่งที่เรากำลังทำอยู่ในตอนนี้”
เขากล่าวเพิ่มเติมว่า “ผมคิดว่าชาวอเมริกันจะรู้สึกยินดี หากอีกด้านหนึ่งของสถานการณ์นี้นำไปสู่โลกที่สงบมากขึ้น และมีแหล่งพลังงานที่มั่นคงปลอดภัยไปอีกหลายทศวรรษ”
